مناسبت‌ها: ذکر ۳

۳۲ ذکر

3

عَنِ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ بنِ أَبِي طَالِبٍ رضي الله عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْبَخِيلُ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ».

درجه:
صحيح
تخریج:
رواه الترمذي والنسائي في الكبرى وأحمد

ترجمه

حسین بن علی بن ابی‌طالب رضی الله عنهما می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الْبَخِيلُ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ»: «بخیل کسی است که هرگاه من نزد او یاد شوم، بر من درود نفرستد».

درجه:
صحیح است
تخریج:
به روایت ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» و احمد
شرح و منبع

پیامبر صلی الله علیه وسلم در مورد درود نفرستادن بر ایشان هنگام شنیدن نام یا کُنیه یا وصف‌شان هشدار داده و می‌فرماید: بخیلی که بخلش کامل است کسی است که هرگاه من نزد او یاد شوم بر من درود نفرستد؛ و این به چند سبب است: نخست: او در زمینه‌ای بخیلی کرده که به سبب آن هیچ چیز کم یا زیادی را از دست نمی‌دهد. نه برای آن مالی می‌پردازد و نه تلاش خاصی می‌کند. دوم: او در حق خودش بخل ورزیده و خود را از اجر درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم محروم کرده است، زیرا با امتناع از درود بر او، بخل ورزیده و از ادای حقی سرباز زده که باید برای انجام امر و به دست آوردن اجر، انجامش می‌داد. سوم: درود بر ایشان ادای بخشی از حق پیامبر صلی الله علیه وسلم است زیرا اوست که ما را آموزش داد و راهنمایی کرد و اوست که ما را به سوی الله تبارک و تعالی فراخواند و این وحی و این شریعت را برای ما آورد، بنابراین پس از الله تبارک و تعالی، او سبب هدایت ماست؛ و کسی که بر او درود نفرستند بر خودش و بر پیامبرش صلی الله علیه وسلم دربارهٔ حقی بخل ورزیده که از کم‌ترین حقوق ایشان است.

  • درود نفرستادن بر پیامبر صلی الله علیه وسلم نشانهٔ بخل است.
  • درود فرستادن بر پیامبر صلی الله علیه وسلم از بهترین عوامل تقرب و بهترین طاعات در همهٔ اوقات است؛ و تاکید آن به هنگام ذکر و یاد ایشان بیشتر است.
  • نووی می‌گوید: «هرگاه بر پیامبر صلی الله علیه وسلم درود فرستاد، میان درود و سلام جمع کند و به یکی از آنها اکتفا نکند و فقط نگوید: «صلی الله علیه» و فقط نگوید: «علیه السلام».
  • ابوالعالیه دربارهٔ این سخن حق تعالی که می‌فرماید: {إن الله وملائكته يصلون على النبي} می‌گوید: «درود الله عزوجل بر پیامبرش، ثنا و ستایش اوست؛ و درود ملائکه و انسان‌ها دعا برای اوست».
  • حلیمی می‌گوید: «معنای «اللهم صل علی محمد» این است که: بارالها او را در دنیا با بلند نمودن یادش و آشکار کردن دینش و باقی ماندن شریعتش بزرگ بدار؛ و در آخرت با شفیع نمودن وی در حق امتش و اجر و پاداش فراگیر و نشان دادن فضل و برتری‌اش بر پیشینیان و آیندگان با مقام محمود و مقدم داشتن او بر همهٔ مقربان حاضر بزرگ بدار».

السنن الكبرى للنسائي (7/ 291) (8046). سنن الترمذي (5/ 513) (3546). مسند أحمد (3/ 257) (1736). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 486). فيض القدير شرح الجامع الصغير، لعبدالرؤوف المناوي (2/ 404). مشكاة المصابيح، لمحمد التبريزي (1/ 294). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (2/ 965).

HadeethEnc.com — دانشنامه احادیث نبوی ترجمه‌شده