اگر آب دو قُله باشد، نجاست را به خود نمیگیرد
عَن عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْمَاءِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنَ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ، فَقَالَ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلِ الْخَبَثَ».
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که میگوید: از رسول الله صلی الله علیه وسلم دربارهٔ [پاکیِ] آبی پرسیده شد که حیوانات و درندگان از آن مینوشند یا در آن ادرار و مدفوع میکنند. پس ایشان صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلِ الْخَبَثَ»: «اگر آب دو قُله باشد، نجاست را به خود نمیگیرد».
- درجه:
- صحیح است
- تخریج:
- به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی و ابنماجه و احمد
- درجه:
- صحيح
- تخریج:
- رواه أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه وأحمد
منبع: HadeethEnc.com — دانشنامه احادیث نبوی ترجمهشده · همگامسازی: 2026-11-12درباره این منبعگزارش خطا
معنای کلی
از پیامبر صلی الله علیه وسلم دربارهٔ حکم پاکی آبی پرسیده شد که حیوانات و درندگان از آن مینوشند و استفادههای دیگری میکنند. پس ایشان صلی الله علیه وسلم فرمودند: «اگر مقدار آب از دو کوزهٔ بزرگ بیشتر باشد یعنی معادل ۲۱۰ لیتر، آب زیاد محسوب میشود و نجس نمیگردد، مگر آنکه یکی از سه وصف آن یعنی رنگ یا طعم یا بوی آن به واسطهٔ نجاست تغییر یابد.
فواید حدیث
- در صورتی که یکی از سه وصف آب - رنگ یا مزه یا بو - با نجاست تغییر یابد، نجس شده است؛ و این حدیث بر حسب آنچه غالبا روی میدهد ذکر شده است نه از باب تعیین. (یعنی غالبا آبی که اینقدر باشد، دچار تغییر نمیشود و نجس نمیگردد).
- علما بر این مساله اجماع دارند که اگر آب بر اثر نجاست دچار تغییر شود، مطلقا نجس خواهد شد؛ کم باشد یا زیاد.